Bé đi học

Bé bị chậm lớn

(2010-07-21 12:31:01)

Những bé chậm lớn không thể hấp thu, dự trữ, chuyển hóa calorie để tăng cân và phát triển chiều cao trung bình.

Sự thiếu hụt chất dinh dưỡng trong năm đầu tiên sẽ để lại những hậu quả vĩnh viễn cho sự phát triển cơ thể bé, đặc biệt là não của bé vì đến 1 tuổi, não bé đã đạt được tốc độ phát triển bằng não của những bé lớn hơn và người trưởng thành.

Hầu hết những bé bình thường sẽ có số cân nặng gấp đôi sau 4 tháng và gấp 3 khi 1 tuổi (tính từ lúc mới sinh). Bé chậm lớn không đạt được tiêu chuẩn đó.

Thậm chí những bé khá mũm mĩm vẫn có thể rơi vào tình trạng chậm lớn này, đó là khi số đo cân nặng bắt đầu dừng lại và chiều cao tăng rất chậm.

Bé không còn thích thú khi chơi với bố mẹ hoặc “khám phá” căn phòng của mình.

Bé trở nên thờ ơ với xung quanh.

Bé tránh “giao tiếp” bằng mắt - mắt không được linh động.

Bé rất dễ nổi cáu khi gặp chuyện không vừa ý.

Bé không đạt được những mốc phát triển nhất định (như hơn 1 tuổi mà vẫn chưa đứng vững, chưa tập đi; lên 3 mà rất chậm nói…).

Nguyên nhân

Từ phía cha mẹ

Cha mẹ không cung cấp đủ lượng calorie trong khẩu phần ăn cho bé. Một số cha mẹ sợ con mình béo phì, muốn con được “thon thả” nên đã hạn chế đồ ăn thức uống của bé.

Một số không dành nhiều thời gian quan tâm tới con do bận bịu với cuộc sống mưu sinh (trường hợp này xảy ra rất nhiều ở những gia đình có mẹ là công nhân, thường xuyên phải làm ca nên không thể chăm sóc bữa ăn của con một cách đúng mực). Cuộc sống thiếu thốn cũng khiến chế độ dinh dưỡng của bé thiểu hụt.

Bệnh liên quan tới hệ tiêu hóa

Bệnh liên quan tới hệ tiêu hóa cũng là một thủ phạm gây ra chậm lớn cho bé, ví dụ như bệnh: Trào ngược thực quản,  Đau bụng mãn tính, Các bệnh u xơ, Bệnh mãn tính ở gan, và các nội tạng khác.

Bệnh trào ngược thực quản khiến bé bị đau và rát  - khó nuốt thức ăn. Đau bụng dai dẳng có thể làm giảm khả năng dự trữ chất dưỡng chất và calorie từ thức ăn.

U xơ và các bệnh mãn tính ở gan và nội tạng hạn chế việc hấp thu chất dinh dưỡng. Rối loạn trong hấp thu khiến bé ăn rất nhiều nhưng lại không đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.

Các bệnh ở nội tạng có thể do mẫn cảm với protein trong một số loại ngũ cốc nhất định. Sự phản ứng bất thường của hệ miễn dịch với những loại protein này khiền thành ruột bị tổn thương, ảnh hưởng tới việc hấp thụ dưỡng chất.

Bệnh mãn tính hoặc những dị tật cơ thể

Những bé gặp khó khăn trong ăn uống do sinh sớm hoặc dị tật ở môi có thể không nhận đủ lượng calorie cần thiết cho cơ thể. Những rối loạn về tim, nội tiết, hô hấp cũng đòi hỏi phải tăng lượng caorie trong khẩu phần ăn cho bé.

Bất dung nạp đạm sữa

Nếu không được phát hiện sớm, bất dung nạp đạm sữa khiến cơ thể không hấp thu được dưỡng chất trong một thời gian dài dẫn đến chậm lớn.

Nhiễm trùng

Nhiễm ký sinh trùng, viêm đường tiết niệu, bệnh lao… làm tiêu hao năng lượng của cơ thể và có thể gây ra chán ăn, dẫn tới chậm lớn trong một thời gian hoặc chậm lớn kéo dài.

Rối loạn trao đổi chất

Rối loạn trao đổi chất giảm khả năng hấp thụ calorie của cơ thể; khiến việc chuyển hóa năng lượng từ thức ăn trở nên khó khăn. Tình trạng rối loạn này còn có thể tạo ra một số chất độc trong quá trình trao đổi chất khiến bé mệt mỏi và nôn mửa.

Chẩn đoán của bác sĩ

Dựa vào chỉ sổ cân nặng, chiều cao

Một số bé không tăng cân hoặc giảm một chút cân nặng trong một thời gian ngắn. Nhưng nếu bé không lên cân trong 3 tháng liên tiếp của năm đầu tiên, bạn cần cho bé đi khám bác sĩ.
 
Bác sĩ sẽ dựa trên biểu đồ tăng trưởng của bé để đánh giá tình trạng phát triển thể chất của con bạn (biểu đồ tăng trưởng gồm có các số đo về cân nặng, chiều cao, vòng đầu). Những bé có các chỉ số thấp hơn tiêu chuẩn sẽ được khám kỹ hơn để chẩn đoán tình trạng sức khỏe.

Xét nghiệm máu và nước tiểu

Các bác sĩ có thể tiến hành đo hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu trong máu; phân tích nước tiểu; xét nghiệm bằng chất hóa học cũng như điện phân máu cho bé. Nếu bé có bệnh hay bất cứ rối loạn nào, bé sẽ được kiểm tra thêm bằng những xét nghiệm chuyên khoa.

Đo lượng calorie trong một ngày qua khẩu phần ăn

Nói chuyện với bác sĩ về khẩu phần ăn hàng ngày của bé sẽ giúp bạn đo được lượng calorie bạn cung cấp cho con. Qua đó bạn cũng sẽ phát hiện được mình đã chăm con đủ và đúng cách hay chưa.

Điều trị

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

Có thể bạn sẽ cần tới một chuyên gia dinh dưỡng tư vấn về khẩu phần cũng như cách ăn uống cho bé. Họ sẽ giúp thiết lập một thói quen ăn uống lành mạnh cũng như phát hiện ra các vấn đề về bú, nuốt (cho bé sơ sinh). Bằng cách kiểm tra cơ bắp con bạn các chuyên gia sẽ biết bé có được ăn đủ hay không.

Điều trị bệnh cho bé

Điều trị dứt điểm các bệnh khiến bé biếng ăn hoặc gặp khó khăn trong việc ăn uống cũng là một phương pháp giúp bé bắt kịp sự phát triến bình thường.

Lắp ống dẫn thức ăn

Trong trường hợp bé bị suy dinh dưỡng, các bác sĩ sẽ chỉ định lắp ống dẫn thức ăn cho bé. Ống dẫn sẽ được đi vào bằng đường mũi xuống dạ dầy. Chất dinh dưỡng ở dạng lỏng được cung cấp đều đặn qua đường ống. Khi đặt ống dẫn thức ăn, bé sẽ được “cho ăn” vào ban đêm để tránh ảnh hưởng tới hoạt động ban ngày hoặc hạn chế nhu cầu ăn uống vào lúc thức. Phương pháp này có thể cung cấp một nửa lượng calorie cần thiết cho bé. Sau một thời gian điều trị, bé sẽ khỏe hơn và có thể tự ăn được mà không cần tới ống dẫn.

Những bé quá chậm lớn sẽ được điều trị tại bệnh viện. Bác sĩ sẽ kiểm soát việc ăn uống kết hợp với chữa trị các bệnh liên quan cho con bạn.

Thời gian điều trị mất bao lâu tùy thuộc vào từng trường hợp. Bé có thể phải nằm viện 10-14 ngày để phục hồi cân nặng, nhưng cũng có thể mất hàng tháng cho tới khi những dấu hiệu suy dinh dưỡng mất đi. Điều trị chậm lớn do bệnh kinh niên hay các rối loạn sẽ lâu hơn rất nhiều.

Khi nào nên gọi cho bác sĩ

Nếu con bạn giảm cân và không có biểu hiện thèm ăn như bình thường, hãy gọi cho bác sĩ. Thay đổi lớn trong thói quen ăn uống cũng cần được xem xét. Những bé tập đi và những bé lớn hơn có thể mất vài ngày, thậm chí vài tuần để thiết lập sở thích ăn uống nhưng với bé sơ sinh thì không như vậy.

Nếu bạn có khó khăn trong việc cho con ăn, hãy hỏi ý kiến các chuyên gia. Các bậc cha mẹ thường lo lắng không biết mình đã chăm con đúng cách chưa. Những chuyên gia dinh dưỡng sẽ đưa ra giải pháp đúng đắn cho cả bạn và con.

Theo Mevabe